International Journal of Leading Research Publication

E-ISSN: 2582-8010   •   Impact Factor: 9.56

A Widely Indexed Open Access Peer Reviewed Multidisciplinary Monthly Scholarly International Journal

Call for Paper Volume 7 Issue 7 July 2026 Submit your research before last 3 days of to publish your research paper in the issue of July.
Submit Research Paper Join as a Reviewer

Plagiarism is checked by the leading plagiarism checker TurnItIn

Call for Paper

Volume 7 Issue 7
July 2026

Submit your research paper

Indexing Partners
Academia Advanced Sciences Index Bielefeld Academic Search Engine CiteSeer DRJI Google Scholar Independent Search Engine & Directory Network ISI (International Scientific Indexing) Issuu Mendeley Research Networks
RefSeek ResearcherId - Thomson Reuters ResearchGate Scirus Scribd Semantic Scholar UTeM - Universiti Teknikal Malaysia Melaka Wiki for Call for Papers WorldCat Zenodo

ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ

Author(s) SONI
Country India
Abstract ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਨੇ ਨਾਵਲ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਉਭਾਰ ਨਾਲ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਰਾ-ਭਰਾ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੀ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਗੀਰਦਾਰੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਉ-ਧੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭੈਣ-ਭਰਾ ਅਤੇ ਦਿਉਰ-ਭਰਜਾਈ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੇ ਪਤਨ ਨੂੰ ਵੀ ਚਿਤਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਜਾਤੀਵਾਦ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਵੇਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਨਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਵਲ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਟੁੱਟਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਇਕੱਲੇਪਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Keywords ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੋਠੇ ਖੜਕ ਸਿੰਘ ਵਿੱਚ ਦਰਸਾਏ ਰਿਸ਼ਤਾ-ਨਾਤਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਮਾਜਿਕ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਰੂਪ ਅਣਖੀ ਨੇ ਨਾਵਲ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਪੂੰਜੀਵਾਦੀ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਰਾ-ਭਰਾ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਪਿਉ-ਧੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਰਥਿਕ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਜਗੀਰਦਾਰੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਚ ਦੇ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਤਿੜਕਣ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਨਾਵਲ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Field Sociology > Linguistic / Literature
Published In Volume 7, Issue 4, April 2026
Published On 2026-04-17
View / Download PDF File

Share this



CrossRef

IJLRP's Crossref DOI prefix is
10.70528/IJLRP

Downloads
Research Paper Format Copyright Permission Form and Undertaking Form Cover Page Vol 7 Isu 6 Cover Page Vol 7 Isu 5 Cover Page Vol 7 Isu 4

All research papers published on this website are licensed under Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License, and all rights belong to their respective authors/researchers.

CC-BY-SA Open Access

About IJLRP
Fees & Payment
Current Issue
Publication Archive 		Submit Research Paper
Track Submission Status
Publication Guidelines
Publication Ethics 		Join as a Reviewer
Editors & Reviewers
Get Reviewer Membership Certi. 		Website/Journal Policies
Usage Policy
Content Policies
Privacy Policy
Contact Us +91-9687-828-838 editor@ijlrp.com